Koncepcja ArchiTerra redefiniuje relację między budynkiem a krajobrazem, wprowadzając funkcje mieszkalne pod osłonę zielonego dachu i masywnej warstwy ziemi. To poszukiwanie niemal niewidocznej formy, która wykorzystuje geotermalny bezwład gruntu do stabilizacji temperatury wnętrza, niezależnie od pory roku. Wykorzystanie powierzchni biologicznie czynnej na strukturę dachu pozwala na pełną integrację z otoczeniem – jest to szczególnie istotne w lokalizacjach o wysokich walorach przyrodniczych, takich jak obszary Natura 2000. ArchiTerra to propozycja domu autonomicznego, który nie dominuje nad terenem, lecz staje się jego integralną, funkcjonalną częścią, oferując mieszkańcom spokój, ciszę i najwyższą wydajność energetyczną.

KONTEKST

Dom powstanie w ramach zabudowy zagrodowej na częściowo zalesionej działce w Nadwiślańskim Parku Krajobrazowym.

Bezpośrednim kontekstem jest naturalny, liściasty las, mały ciek wodny w północnej części działki, łąki i pastwiska., pola uprawne na południe od lokalizacji oraz pobliskie zabudowania gospdarcze współczesnej kujawskiej wsi usytuowane na wschód od planowanej inwestycji.

Szerszym, kulturowym, ale bardzo znaczącym projektowo kontekstem jest ceglane dziedzictwo toruńskiego gotyku, jak i pro-ekologiczne przekonania inwestora, które poskutkowały rozpoczęciem współpracy i miały kluczowe znaczenie przy wyborze technologii i materiałów budowlanych.

Gdyby nie ten kontekst, nie wybralibyśmy do wykończenia elewacji czerwonej, rozbiórkowej cegły. Bez kontekstu Parku Krajobrazowego chowanie domu pod zielonym dachem nie przyszłoby tak naturalnie. Ściany z betonu konopnego, recyklingowe szkło pianowe i celuloza w roli izolacji termicznej nie znalazłyby się w projekcie gdyby nie przekonania i odwaga inwestora.

Kształt domu, jego lokalizacja na działce i otwarcia elewacji znajdujące się w projekcie wynikają bezpośrednio z najbliższego kontekstu: naturalnego, mieszanego lasu otaczającego działkę od zachodu i północy, projektowanej lokalizacji permakulturalnego ogrodu warzywnego, czy pomnikowego drzewa, która znalazło się na osi domu.

KONCEPT

Od pierwszych szkiców do finalnej wizualizacji projekt realizuje tą pierwszą myśl:

…aby zmieścić w jednym pomyśle, w jednym szkicu wytyczne klienta, prostotę konstrukcji, czystość formy i wymyślić dom tak aby jak najlepiej wpisał się w zastany kontekst i… możliwie najmniej szkodził naturze…

…aby całą potrzebną do życia człowieka z ogrodem funkcję schować pod miękkim łukiem zielonego dachu. Bryłę, funkcję, proporcje należy przy tym tak kształtować aby wpisać dom w działkę i zintegrować go z roczną i dzienną wędrówką słońca. Stąd późniejsze studia na wysięgiem okapu i jego proporcjami względem ściany domu i planowanych tam przeszkleń.

W pierwszej chwili wyobraziłem sobie, że koncepcyjnie nacinamy ziemię w miejscu gdzie ma powstać dom, unosimy ją delikatnie nad głowy i “wsuwamy” pod spód całą potrzebą nam funkcję.

Głęboko wysunięty nad północno-wschodnią i południowo-zachodnią elewacją eliptyczny okap pełni wieloraką funkcję: wyznacza główny kształt bryły, chroni właściwą elewację i tarasy przed słońcem i deszczem, a jego wielkość została dobrana tak aby latem chronić wnętrze przed słonecznym przegrzaniem, a zimą nie przeszkadzać promieniom słonecznym przed penetracją wnętrza.

DZIAŁKA

Zagospodarowanie terenu wokół domu podporządkowane jest ogrodowi, wspomaganiu obiegu wody, materii i energii. Na południe od domu, na delikatnym południowym stoku zaplanowano permakulturowe grządki rozciągnięte wzdłuż poziomic terenu, co w naturalny sposób pomoże zatrzymać wodę spływającą po nachyleniu.

Pomiędzy ogrodem a domem znalazło się miejsce na altankę, niewielki murowany pawilon na narzędzia i wszystko co potrzebne do pracy w ogrodzie. Tuż za pawilonem, już pod dachem domu, w połowie drogi pomiędzy kuchnią a ogrodem dostępna będzie jedna z dwóch planowanych piwniczek – tak aby nie trzeba było daleko chodzić ani z plonami, ani z przetworami.

Nad ogrodem jest małe oczko wodne – rezerwuar deszczówki i ostatnie ogniwo przydomowej , hydro botanicznej oczyszczalni ścieków. Rośliny umieszczone na oczyszczalni aktywnie pobierają z wody szarej azot, fosfor i metale ciężkie. Oczyszczona woda zbiera się wraz z deszczówką otwartym oczku wodnym skąd pobierana będzie do podlewania ogrodu. Umieszczenie stawu tworzy potencjał do bezobsługowego, grawitacyjnego nawadniania ogródka.

W najniższym punkcie działki, w południowym narożniku znajdzie się miejsce na zarybiony staw kąpielowy. Piasek pobrany z gruntu przy budowie stawu będzie wykorzystany na miejscu, na podbudowę tarasu przed domem.

Na południowy zachód od domu, tuż przy drodze, w najwyższym i najlepiej doświetlonym miejscu działki znajdzie się miejsce na “moduł produkcji energii”. Materiał ziemny wydobyty przy okazji profilowania podjazdu zostanie uformowany w podwyższony taras ziemny, którego murowane ogrodzenie wyznaczać będzie parcelę produkcji energii i stanowić będzie naturalne zaznaczenie wjazdu na działkę. Wewnątrz obwodu parceli znajdzie się miejsce na baterię ogniw fotowoltaicznych i małą, przydomową turbinkę wiatrową, tak aby energia była produkowana także gdy na dworze zimno, wieje i pada. :)

 

DOM…

…będzie nieznacznie wyniesiony ponad istniejący teren.

Na podbudowę użyjemy piasku pozyskanego z wykopania stawu, oraz pochodzącego z recyklingu kruszonego szkła piankowego – które dodatkowo zapewni izolację termiczną posadzki. Zbudujemy go w konstrukcji z masywnego szkieletu drewnianego, który wypełnimy betonem konopnym i zaizolujemy matami z prasowanej słomy. Oblicówką zewnętrzną będzie czerwona cegła pozyskana z okolicznej rozbiórki.

Budynek będzie przykryty ekstensywnym, lekkim zielonym dachem z roślinnością nie wymagającą pielęgnacji.

FUNKCJA

Rozkład funkcjonalny domu został podporządkowany relacjom poszczególnych pomieszczeń ze światem zewnętrznym, szczególnie z widokami i kierunkami padania promieni słonecznych. Według tej zasady sypialnia i kuchnia będą doświetlone od samego świtu, południowe światło pojawi się na tarasie, w salonie i jadalni, natomiast po południu bezpośrednio zostanie doświetlony gabinet, część salonu i pokój gościnny. Ponadto pomieszczenia gospodarcze i techniczne zostały zlokalizowane po zachodniej stronie domu, stanowiąc bufor termiczny i dodatkową ochronę przed zachodnim wiatrem.

Na wschodnim, rekreacyjnym tarasie znalazło się miejsce dla letniej kuchni, kręgu ogniska i rozstawienia dużego stołu pod zewnętrznym zadaszeniem.

Przestrzenie pod schodzącym do ziemi zielonym dachem zostały przeznaczone na dwie piwniczki gospodarcze z wygodnym dostępem od strony ogrodu.

KONSTRUKCJA

Choć na pierwszy rzut oka nie wygląda dom będzie zbudowany z 34 m3 drewna C24 i 20m3 drewna klejonego, które zostaną posadowione na relatywnie niewielkich ławach fundamentowych wylewanych na podbudowie z zagęszczanego szkła piankowego. Konstrukcja dachu zostanie rozpięta na sześciu belkach łukowych, z których dwie skrajne, odchylone od pionu o kąt 45 stopni tworzą właściwy zarys dachu budynku. Wewnętrzne łuki oparte są na ścianach zewnętrznych i na dwóch słupach wewnątrz domu, każdy. Rozstaw płatwi dachowych został dostosowany do modułu płyty OSB z której zostanie wykonane usztywniające deskowanie dachu.

Proces projektowania tego domu był jedną z bardziej wymagających, ale też jedną z ciekawszych zawodowych przygód. Czekamy na realizacje i wszystkie związane z nią niespodzianki, bo dopiero po zakończonej budowie będzie można ocenić ten obiekt naprawdę.